Diyetisyenler için e-Fatura konusu, serbest meslek erbabı olmanın getirdiği özel durum nedeniyle sıkça kafa karışıklığına yol açmaktadır. Bu yazıda, bir diyetisyenin hangi koşullarda e-Fatura kesmek zorunda olduğunu, hangi durumlarda e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) kullanması gerektiğini ve ticari faaliyetin bu süreci nasıl etkilediğini detaylıca açıklıyoruz.
Diyetisyen Ne Zaman e-Fatura Keser?
Bir diyetisyenin e-Fatura kesmesi, yalnızca ticari faaliyet yürüttüğü durumlarda söz konusu olur. Serbest meslek faaliyeti kapsamında verilen hizmetler için e-Fatura kesilmez; bu gelirler e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) ile belgelendirilir[citation:2][citation:8][citation:10].
Aşağıda, diyetisyenlerin e-Fatura kesmesini gerektiren başlıca durumlar açıklanmıştır:
1. Ticari Faaliyet Yürütülmesi (Ürün Satışı)
Diyetisyen, danışmanlık hizmetinin yanı sıra gıda takviyesi, diyet ürünü, kitap veya benzeri ürünlerin satışını yapıyorsa, bu satışlar ticari faaliyet kapsamına girer. Bu faaliyetten elde edilen gelirler için fatura kesilmesi gerekir[citation:4][citation:8].
Örnek: Bir diyetisyen, danışanlarına diyet programı hazırlıyor (serbest meslek faaliyeti) ve aynı zamanda klinikte özel bir markanın protein tozlarını satıyorsa (ticari faaliyet), bu ürün satışları için fatura kesmek zorundadır.
2. Limited Şirket Kurulması
Diyetisyen, şahıs işletmesi yerine limited şirket gibi bir ticari şirket kurarsa, şirketin tüm faaliyetleri ticari sayılır. Bu durumda, şirket adına verilen tüm hizmetler ve yapılan satışlar için fatura kesilmesi gerekir[citation:4].
Bu geçiş genellikle gelir hacmi arttığında ve işin kurumsallaşması gerektiğinde tercih edilir.
3. Ticari Faaliyet Cirosunun e-Fatura Sınırını Aşması
Eğer diyetisyenin ticari faaliyetlerinden (örneğin ürün satışlarından) elde ettiği brüt satış hasılatı, 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde belirtilen haddi aşarsa, bu ticari faaliyet için e-Fatura'ya geçilmesi zorunlu hale gelir[citation:2][citation:3][citation:8].
Ancak bu zorunluluğun yalnızca ticari faaliyet için geçerli olduğunu, serbest meslek faaliyetinin bu durumdan etkilenmediğini unutmamak gerekir[citation:8].
Önemli Not: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 30 Haziran 2025 tarihli duyurusunda, serbest meslek kazancı elde eden e-SMM mükelleflerinin ticari e-Fatura geçişinden muaf olduğunu netleştirmiştir. Yani, sadece danışmanlık hizmeti veren ve cirosu ne kadar yüksek olursa olsun e-Fatura'ya geçme zorunluluğu bulunmamaktadır[citation:2].
Diyetisyen Hangi Durumlarda e-Fatura Kesmez?
Aşağıdaki durumlarda diyetisyenler e-Fatura kesmez ve gelirlerini e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) ile belgelendirirler:
- Sadece Danışmanlık Hizmeti Veriyorsa: Yüz yüze veya online olarak sunduğu diyet danışmanlığı, diyet listesi hazırlama, takip hizmetleri serbest meslek faaliyetidir[citation:1].
- Online Hizmet Sunuyorsa: Hizmetin Zoom, WhatsApp veya Instagram üzerinden verilmesi, faaliyetin niteliğini değiştirmez. Yine serbest meslek faaliyeti olarak kabul edilir ve e-SMM kesilir[citation:1].
- Ticari Faaliyeti Olmasa Bile Cirosu Yüksek Olsa: Sadece serbest meslek faaliyetinden elde edilen kazanç 3 milyon TL'yi aşsa dahi e-Fatura'ya geçme zorunluluğu yoktur. Serbest meslek kazancı ticari kazanç sayılmadığı için bu sınır geçerli değildir[citation:2][citation:8].
e-Fatura ve e-SMM Arasındaki Temel Fark
Bu iki belge arasındaki temel fark, faaliyet türünden kaynaklanır:
- e-Fatura: Ticari faaliyetler için düzenlenir. Mal satışı veya ticari nitelikteki hizmetlerin belgelendirilmesinde kullanılır.
- e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM): Serbest meslek faaliyetleri için düzenlenir. Diyetisyen, doktor, avukat, mali müşavir gibi meslek gruplarının hizmet gelirlerini belgelendirmek için kullanılır[citation:2][citation:10].
| Faaliyet Türü | Kullanılacak Belge | e-Fatura Zorunluluğu |
|---|---|---|
| Sadece Danışmanlık Hizmeti (Serbest Meslek) | e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) | Yok |
| Danışmanlık + Ürün Satışı (Ticari Faaliyet) | Danışmanlık: e-SMM Ürün Satışı: Fatura |
Ciro sınırına göre |
| Limited Şirket Kurulumu | e-Fatura / e-Arşiv Fatura | Var |
Özet ve Sonuç
Diyetisyenler, yalnızca aşağıdaki durumlarda e-Fatura keserler:
- Ürün satışı gibi ticari bir faaliyet yürütüyorlarsa.
- Limited şirket kurmuşlarsa.
- Ticari faaliyetlerinden elde ettikleri ciro, e-Fatura zorunluluk sınırını aşıyorsa.
Sadece danışmanlık hizmeti veren diyetisyenler, ciroları ne kadar yüksek olursa olsun, e-Fatura kesmek zorunda değillerdir; bu gelirlerini e-Serbest Meslek Makbuzu ile belgelendirirler[citation:2][citation:8].
DYTSOFT Diyetisyen yazılımı, hem e-SMM hem de fatura süreçlerinizi kolayca yönetebileceğiniz entegrasyonlar sunarak, vergisel yükümlülüklerinizi tek bir platformdan yerine getirmenize yardımcı olur.
Hangi belgeyi kullanacağınıza dair en doğru bilgiyi mali müşavirlerinizden alabilirsiniz. DYTSOFT olarak, işinizi büyütürken yasal süreçleri en verimli şekilde yönetmenizi sağlıyoruz.